Xi Jinping spotkał się z tajwańską opozycją. Pekin znów próbuje zwiększyć wpływy na wyspie

Prezydent Chin Xi Jinping spotkał się w Pekinie z Cheng Li-wun, przewodniczącą głównej partii opozycyjnej na Tajwanie, Kuomintangu. To pierwsze takie spotkanie od ponad dekady i sygnał, że Pekin próbuje oddziaływać na tajwańską politykę z pominięciem władz w Tajpej. Rozmowy odbyły się w czasie rosnącej presji militarnej i politycznej Chin wobec wyspy.

Do spotkania doszło 10 kwietnia w Wielkiej Hali Ludowej w Pekinie. Według agencji AP i Reutersa było to pierwsze takie spotkanie chińskiego przywódcy z liderem Kuomintangu od ponad dziesięciu lat.

Wydarzenie ma znaczenie polityczne, ponieważ oficjalne kontakty Pekinu z władzami Tajwanu pozostają zamrożone od 2016 roku, czyli od objęcia urzędu przez prezydent Tsai Ing-wen z Demokratycznej Partii Postępowej (DPP). Chiny zerwały wówczas regularny dialog z tajwańskim rządem, uznając DPP za siłę sprzyjającą formalnej odrębności wyspy.

Xi Jinping oświadczył, że Chiny nie będą tolerować niepodległości wyspy i ponownie przedstawił ją jako część „jednych Chin”.

Chiński przywódca deklarował gotowość do dialogu z różnymi środowiskami politycznymi na Tajwanie, ale postawił jasny warunek: rozmowy mają być prowadzone przez tych, którzy sprzeciwiają się tajwańskiej niepodległości. Reuters podał, że Pekin uzależnia nowe zachęty i kontakty właśnie od politycznej opozycji wobec suwerenności wyspy.

W swojej wypowiedzi Xi ponownie użył też dobrze znanej narracji Komunistycznej Partii Chin o „wspólnej ojczyźnie”, „jednej rodzinie” i „odrodzeniu narodu chińskiego”.

Cheng Li-wun przedstawiała swój wyjazd do Chin jako „misję pokojową”. Podczas rozmów podkreślała potrzebę stabilizacji i pokojowych kontaktów po obu stronach Cieśniny Tajwańskiej, a także mówiła o korzyściach z bardziej uporządkowanej współpracy.

Jednocześnie jej wizyta wywołała silne kontrowersje na Tajwanie. Część komentatorów i polityków obawia się, że Pekin wykorzystuje Kuomintang do obchodzenia demokratycznie wybranych władz w Tajpej i do budowania własnej strefy wpływów na wyspie. Reuters zwraca uwagę, że spotkanie było politycznie korzystniejsze dla Xi niż dla Cheng, bo pokazywało Chiny jako stronę „otwartą na dialog”, mimo jednoczesnej presji wojskowej.

Takie działania wzmacniają przekaz władz w Tajpej, że Pekin nie dąży do równorzędnego dialogu, lecz do wymuszenia politycznych ustępstw. Władze Tajwanu podkreślają, że przyszłość wyspy mogą określić wyłącznie jej mieszkańcy, a nie rozmowy prowadzone ponad głowami demokratycznego rządu.

Po wizycie Cheng Li-wun Chiny ogłosiły 10 nowych działań mających poprawić relacje z Tajwanem. Reuters i AP podały, że obejmują one m.in. ułatwienia w turystyce, przywracanie części połączeń lotniczych, złagodzenie ograniczeń dotyczących importu niektórych produktów oraz rozmowy o dłuższym mechanizmie komunikacji z Kuomintangiem.

Maciej Bzura